Jubileumsymposium 

Jubileumsymposium 25 maart 2026

Gezond leiderschap in de zorg van nu

Gezond leiderschap in de zorg, hoe ziet dat eruit in deze tijd? Op 25 maart 2026 vingen we de tijdsgeest met deskundigen uit onderzoek en praktijk tijdens ons jubileumsymposium De tekens van onze tijd verstaan: Gezond leiderschap in de zorg van nu.

 

Terugblik

 

Twijfelen, struinen en je weg vinden: het lijkt wel een wandeling, maar we hebben het over ons jubileumsymposium Gezond leiderschap in de zorg van nu. Op woensdag 25 maart vierden we het twintigjarig bestaan van Erasmus Centrum voor Zorgbestuur met een feestelijke middag, die uitnodigde tot stilstaan om verder te kunnen bewegen. 

Met een wandelgids als metafoor reflecteerde directeur Wilma van der Scheer op leiderschap in de zorg in deze tijd. Zorgbestuurders begeven zich zowel gebaande paden als op onbekend terrein. Waar procedures en governance je de weg wijzen op die gebaande paden, vraagt onbekend terrein om een andere uitrusting:

 

    • goede zelfkennis
    • relationele kwaliteiten
    • de bereidheid je open te stellen voor het onvoorspelbare

    Die spanning vormde de rode draad van de middag.

    Besturen van binnenuit
    Onderzoekers Helene Wüst en Martijn Jansen deelden de bevindingen van hun onderzoek naar bestuurlijk leiderschap, waarvoor zij tientallen interviews afnamen over besturen in de zorg. Zij lieten zien hoe bestuurders opereren in een veld van vier botsende regimes: markt, overheid, maatschappij en professie. Dat vraagt om het balanceren van tegenstrijdige belangen. Thema’s als macht, moed, emotie en twijfel kwamen aan bod.

    Op basis van de opbrengsten van hun onderzoek deden ze de aanbevelingen om actief tegenmacht te organiseren, emoties te erkennen en bovendien: durf te twijfelen. Stel vragen, werp hypotheses op en ga verkennen. De kern van hun boodschap: besturen is geen vak dat je afrondt, maar een levende praktijk die je al doende leert. Het onderzoek van Helene en Martijn is uitgegeven als boek: Besturen van binnenuit: Inzichten voor leiders in de zorg. Dit boek is hier te koop.

    Brieven symposium Brieven
    Tussen de inhoudelijke bijdragen door luisterden we naar muziek van Val & Cem, die composities combineerden met improvisatie. Ook lazen drie briefschrijvers vanuit verschillende levensfasen een brief aan zichzelf: student Ilse Suurmeijer, recent benoemde bestuurder Egbert den Engelsman en oud-bestuurder Patricia Esveld. Allen reflecteerden op de uitdagingen van huidig en toekomstig zorgbestuur.
    Hun brieven raakten aan vragen die het Centrum al twintig jaar bezighouden: wat vraagt dit vak van je als persoon, hoe blijf je dicht bij jezelf en hoe blijf je in beweging zonder de richting te verliezen?

    Iedereen gezond Iedereen gezond?
    Filosoof René ten Bos sloot inhoudelijk af met zijn bijdrage Iedereen gezond, een kritische en filosofische beschouwing op wat onze omgang met gezondheid en zorg zegt over de samenleving waarin we leven. (Beluister ook de podcast die we met opnamen hierover en lees zijn bijdrage aan de jubileumbundel.) In de meeste samenlevingen is gezondheid een goed, geen waarde om als uitgangspunt te nemen voor beleid. En de complexiteit van de huidige samenleving vraagt volgens Ten Bos van bestuurders de vaardigheid om twijfel toe te laten. Twijfelen zou niet moeten afdoen aan het gezag van een leider, want het versterkt leiderschap juist.

    Twijfelen was het steeds terugkerende thema van de middag. En misschien zit daar wel de kracht van gezond leiderschap: de kunst van het toelaten dat je niet precies weet hoe het zit.

    Jubileumbundel

    Jubileumsymposium De bezoekers van het symposium kregen een uniek cadeau: een gedrukte versie van de jubileumbundel die Erasmus Centrum voor Zorgbestuur maakte ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan. Het eerste exemplaar werd uitgereikt aan Richard Janssen, die samen met Wilma van der Scheer de bundel samenstelde.

    Wil je ook graag de gedrukte versie ontvangen? Vraag dan een eigen exemplaar aan voor € 25 via info@erasmuscentrumzorgbestuur.nl.

    De jubileumbundel is hier digitaal beschikbaar.

    Ontmoetingen

    Terugblik in beeld

    LEREN

    Continu verbeteren 

    De pijler ‘Leren’ van Dutch Quality Movement helpt ziekenhuizen om continu verbeteren onderdeel te maken van het dagelijks werk. Dat gebeurt door leren te versterken op drie momenten: in de situatie zelf, na afloop van een situatie en toekomstgericht.

    In de praktijk betekent dit dat teams sneller kunnen bijsturen in het moment, beter begrijpen wat er gebeurt in de zorg, en bewuster keuzes maken die later het verschil maken. Zo wordt zichtbaar hoe leren daadwerkelijk doorwerkt in beter handelen.

    De FlaQuM MultiScan maakt zichtbaar in hoeverre leervermogen aanwezig is in teams en organisaties. Het laat zien waar leren al vanzelf doorwerkt in verbeteringen, en waar dat nog minder gebeurt.

    Vanuit dit inzicht worden leerinterventies ontwikkeld die aansluiten bij wat teams in de praktijk nodig hebben. Bijvoorbeeld op het gebied van kwaliteit van zorg, leiderschap en verbeteren. Professionals die binnen Dutch Quality Movement werken aan kwaliteit, delen praktijkervaringen tussen ziekenhuizen in leersessies met inspirerende sprekers. Ze vormen een actief leernetwerk tussen ziekenhuizen.

    Ook maken ziekenhuizen deel uit van een groeiend nationaal en internationaal netwerk waarin wordt geleerd over wat kwaliteit van zorg betekent in de praktijk. Door het uitwisselen van ervaringen en gezamenlijk onderzoek ontstaan nieuwe inzichten.

    Zo wordt leren een voortdurende beweging in de organisatie: ervaringen uit de praktijk worden steeds opnieuw vertaald, samen met patiënten, naasten en professionals naar beter handelen in het dagelijks werk.

    DOEN

    Duurzaam kwaliteitssysteem

    We weten dat er variatie is tussen ziekenhuizen in de kwaliteit van zorg. Die variatie laat zich niet goed verklaren door factoren zoals omvang van het ziekenhuis of regionale context. Dat roept een belangrijke vraag op: wat maakt dat kwaliteit in het ene ziekenhuis wel duurzaam tot stand komt en in het andere minder goed wordt vastgehouden?

    Steeds duidelijker wordt dat het kwaliteitssysteem hierin een belangrijke rol speelt; de manier waarop kwaliteit in de organisatie is ingericht, verbonden en ondersteund.

    Dat systeem functioneert als het ‘motorblok’ van de organisatie: het bepaalt of verbeteren in het dagelijks werk vanzelfsprekend wordt, of afhankelijk blijft van losse initiatieven en individuele inzet. Worden bijvoorbeeld uitkomsten en ervaringen van patiënten structureel teruggekoppeld? Hoe worden verbeteringen vastgehouden wanneer de aandacht verschuift?

    In de pijler ‘Doen’ van Dutch Quality Movement maken we dit zichtbaar met het FlaQuM Co-creatiemodel en de Maturiteitsmatrix. Deze instrumenten laten zien hoe het kwaliteitssysteem in de praktijk functioneert en hoe volwassen de organisatie is in het ondersteunen van dagelijks verbeteren van zorg. Daarmee wordt duidelijk waar een organisatie staat, en ook waar de ruimte ligt om verder te groeien.

    Vanuit dat inzicht kunnen ziekenhuizen gericht kiezen waar zij zich in willen ontwikkelen. Teams vertalen die keuzes naar hun dagelijkse manier van werken. Zo groeit het kwaliteitssysteem mee met de praktijk die het moet ondersteunen; stap voor stap, en steeds beter in staat om kwaliteit duurzaam te dragen.

    DENKEN

    Toekomstbestendige kwaliteitsvisie

    Kwaliteit van zorg betekent niet voor iedereen hetzelfde. Patiënten, naasten, professionals en partners in de regio kijken daar ieder op hun eigen manier naar. Voor sommigen staat veilige, effectieve, efficiënte en toegankelijke zorg centraal. Anderen hechten vooral aan gelijke behandeling, passende, duurzame en waardige zorg. Kwaliteit van zorg is niet statisch en wat belangrijk is, kan in de tijd veranderen.

    In de pijler ‘Denken’ van Dutch Quality Movement ontwikkelen ziekenhuizen samen met betrokkenen een toekomstbestendige kwaliteitsvisie die richting geeft aan de dagelijkse praktijk. Een visie die in beweging blijft, net als de zorg zelf.

    De FlaQuM Quickscan maakt zichtbaar in hoeverre deze kwaliteitsvisie in de praktijk wordt herkend en terug te zien is, zowel in de zorg voor patiënten als in de zorg voor medewerkers. Het is een vragenlijst die wordt voorgelegd aan professionals, de eerste lijn en patiënten en naasten, die een beeld geeft van waar het ziekenhuis staat. Waar verschillen de scores? Welke dimensies van kwaliteit krijgen in de praktijk voldoende aandacht en welke vragen om ontwikkeling?

    Zo blijft de visie op kwaliteit levend en verbonden met wat er echt toe doet voor patiënten, naasten en professionals.

    Advies nodig voor de juiste keuze?

    Wil je graag een opleidingsprogramma volgen? En twijfel je welk programma het beste past bij jouw specifieke behoefte? Programmamanager Maaike Moen adviseert je graag. Vul het formulier in en omschrijf duidelijk jouw vraag. Zij neemt dan persoonlijk contact met je op (bij voorkeur telefonisch).

    Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.