Academische Werkplaats

De dynamiek van besturen

Het vergroten van het inzicht in de functie van zorgbesturen in al zijn complexiteit, dat is waar deze onderzoekslijn zich op richt – al meer dan 20 jaar. Zorg besturen is in belangrijke mate een relationeel proces, tonen de uitkomsten van onderzoeken keer op keer aan. Vele partijen hebben een rol en de onderlinge afhankelijkheden zijn groot. 

In het onderzoek besteden we aandacht aan de verschillende relaties, de competenties en de opgaven van bestuurders. Daarbij gaat het niet alleen over (be)sturingsvragen op het niveau van de zorginstelling. Het gaat juist om de verbinding: tussen sturingsvragen die in de zorgpraktijk zelf spelen met organisatie- en systeemvragen, en om de relaties daartussen.

De volgende onderwerpen komen aan bod:

In vacatures voor bestuurdersfuncties in de zorg ligt veel nadruk op de veranderkundige capaciteiten van de bestuurder. Uit onderzoek blijkt dat dit inderdaad belangrijk is. Nog belangrijker is: het vermogen te onderscheiden wanneer verandering noodzakelijk is, en wanneer de organisatie daarvoor behoed moet worden. Zorgbestuurders hebben ook een beschermende taak als het gaat om (de integriteit) van de zorg. Zij zijn hoeders én veranderaars.

Prof. dr. Wilma van der Scheer

Bijzonder Hoogleraar Leiderschap en Besturing in de Zorg

Werken in en met zorgnetwerken

No results found.

Oemar van der Woerd (2026). Beleidsstilten in de netwerkprofetie. Beleid en Maatschappij 2026 (53) 1.

Oemar van der Woerd en Wilma van der Scheer (2025). How “shared” leadership comes into being: managers’ sensemaking in networked child welfare policy. International Journal of Public Sector Management 1–18.

Oemar van der Woerd en Frank Beemer (2025). Netwerken als ‘werk in uitvoering’. Bijdrage jubileumbundel.

Oemar van der Woerd, Jitse Schuurmans, Iris Wallenburg, Wilma van der Scheer en Roland Bal (2024). ‘Vage beleidsfiguren’ helpen bij lastige beleidsvragen Sociale Vraagstukken

Van der Woerd, O., Schuurmans, J., Wallenburg, I., van der Scheer, W., and Bal, R. (2024). Heading for health policy reform: transforming regions of care from geographical place into governance object. Policy & Politics 

Oemar van der Woerd, Jitse Schuurmans, Iris Wallenburg, Wilma van der Scheer en Roland Bal. (2024). Hoe wordt de regio tot ‘sturingsobject’ gemaakt? Regionale samenwerking in zorg en sociaal domein geen sinecure. Platform O.

La Grouw, Y., van der Woerd, O., Visser, E. L., & Blijleven, W. (2024). Mundane dynamics: Understanding collaborative governance approaches to ‘big’ problems through studying ‘small’ practices. Public Policy and Administration, 0(0).

Proefschrift Oemar van der Woerd (2024). De etnografie van zorgende netwerken.

Van der Woerd, O., Janssens, J., van der Scheer, W., & Bal, R. (2023). Managing (through) a network of collaborations: A case study on hospital executives’ work in a Dutch urbanized region. Public Management Review26(5), 1299–1321. 

Galina van der Weert, Oemar van der Woerd en Nick Zonneveld, ‘Normatieve afwegingen in onderzoek naar zorgnetwerken’, Bestuurskunde 2023-2, p. 67-76

Van der Woerd, O.Wallenburg, I.van der Scheer, W., & Bal, R. (2023). Regional network-building for complexity: A region-oriented policy response to increasing and varied demands for older person care in the NetherlandsPublic Administration102(2), 461478.

Van der Woerd, O., Schuurmans, J., Wallenburg, I., and Bal, R. (2022). Regionalisering in de ouderenzorg. Een beleidssociologisch perspectief op grootschalige verandering. Beleid en Maatschappij 2022 (49) Online First.

Van der Woerd O, van Veen-Berkx E, van der Scheer W, Bal R. How does a Network Platform Work for Participating Actors Towards Integrated Care Governance? A Case Study of a Dutch Hospital Region. International Journal of Integrated Care, 2022; 22(4): 20, 1–11.

Woerd, O. van der, Veen-Berkx, L. van, Schouten, M., Boonstra, J. & W. van der Scheer (2021) Zorgnetwerken vergen bestuurlijke lenigheid. Skipr 2021 (2).

Veen-Berkx, L. van, Woerd, O. van der,  Schouten, M., (2021). BeterKeten: Samen voor betere zorg. Evaluatieonderzoek 2020.

Werk van zorg besturen

No results found.

Helene Wüst en Martijn Jansen (2026). Boek: Besturen van binnenuit.

Helene Wüst en Martijn Jansen (2025). Wat maakt iemand tot bestuurder? Bijdrage jubileumbundel.

Wilma van der Scheer (2025). Dilemma’s en dynamieken in zorgbestuur. Bijdrage jubileumbundel.

Joost Zuurbier (2025). Competent besturen, integraal of met CFO naast je?‘ Bijdrage jubileumbundel.

Wilma van der Scheer, Petra Verweij, Iris Wallenburg, Kim Putters & Roland Bal (2022). ‘Jonge meesters en oude leerlingen: nobele wilden in de zorg.‘ Liber amicorum t.g.v. het afscheid van Pauline Meurs als hoogleraar Bestuur van de Gezondheidszorg van de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Afscheidsrede Pauline Meurs (2022). Zorgen over grenzen.

Mieke Moor (2021), in dialoog met Anita Wydoodt en andere bestuurders. de bestuurder & de filosoof. Over de binnenkant van leiderschap.

Sophie Bijloos, Wilma van der Scheer en Lizette van Veen-Berkx (2017). Bestuurders in beeld. Vijftien jaar onderzoek naar het besturen van zorgorganisaties.

van der Scheer, W. (2007). Is the new health-care executive an entrepreneur? Public Management Review, 9(1), 49–65.

Noordegraaf, M., Meurs, P., Stoopendaal, A. (2005). Pushed Organizational Pulls. Changing responsibilities, roles and relations of Dutch health care executives. Public Management Review Vol. 7 Issue 1 2005 25–43.

Rol en invloed financiële stakeholders

No results found.
No results found.

de Koning, T.S. van Dijk, R. Janssen (2023) ‘De ggz in relatie tot zorgverzekeraars; een verkenning.’ Tijdschr Psychiatr. 2024;66(1):24-29

Dijk, van, T.S., Felder, M., Janssen, R.T.M.J. & W.K. van der Scheer (2023) ‘For better or worse: Governing healthcare organisations in times of financial distress.’ Sociology  of  Health  &  Illness.

Van Dijk, T., Van der Scheer, W., Felder, M., & Janssen, R. (2023). ‘Health care reform and financial crisis in the Netherlands: Consequences for the financial arena of health care organizations.’ Health Economics, Policy and Law, 18(3), 305-320.

Dijk, T. van, Janssen, R. & W. van der Scheer (2021) ‘Power, legitimacy and urgency: unraveling the relations between health care organizations and their financial stakeholders’. Health Policy 2021: 125 (8) pp 1077-1084.

Dijk, T. van, Janssen, R. & W. van der Scheer (2021) Macht, legitimiteit en urgentie: inzicht in de relatie van zorgorganisaties met banken en zorgverzekeraars, ESB 106 (4794) pp 76-78.

Besturen in crisistijd

No results found.
No results found.

Dewies, Malte & Merkelbach, Inge & Scheer, Wilma & Rohde, Kirsten & Denktaş, Semiha. (2022). Do you consider human behaviour to be stable or malleable? Your answer can influence your preferences for policy instruments. Journal of Behavioral Public Administration. 5. 10.30636/jbpa.51.276.

Bestuurswisselingen

No results found.
No results found.

Helene Wüst en Martijn Jansen (2025). Wat maakt iemand tot bestuurder? Bijdrage jubileumbundel.

Maartje Derks & Kor Grit. ‘Een moeilijke keuze‘. Lucide 04 2015, p. 59-63.

Preventie

Peeters, H., Oldenhof, L.E., Scheer, W. van der & K. Putters (2023) ‘Bedtime Negotiations: Unravelling Normative Complexity in Hospital-Based Prevention.’ Sociology of Health & Illness. 1-19

Scheer, W. van der (2020), ‘Nieuwe werkwijzen: preventief, passend en persoonlijk, De regio verbonden.’ Magazine Coincide 14 (21) pp 14-16.

Vrouwen aan de top

Wilma van der Scheer, ‘De huidige zorgbestuurder is vrouw’ Zorgvisie, 2 mei 2022

Onderzoekslijnen

 

De onderzoeker(s)

prof. dr. Wilma van der Scheer

Wilma van der Scheer is directeur van Erasmus Centrum voor Zorgbestuur en bijzonder hoogleraar Leiderschap en Besturing in de Zorg bij Erasmus School of Health Policy & Management (ESHPM) van de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR). Gedeeld leiderschap in de zorg is een prominent thema in haar werk.
Lees meer

dr. Oemar van der Woerd

Oemar van der Woerd is programmaleider Academische Leergang Zorg Netwerken, Regie in Zorgnetwerken en Zorgketens en onderzoeker. In zijn onderzoek richt hij zich op het (be)sturen van zorgnetwerken en de betekenis voor alledaagse praktijken van besturen, beleid en leiderschap.
Lees meer

dr. Relinde de Koeijer

Relinde de Koeijer is programmadirecteur ALZM en programmamanager Imagine2. Haar specialisme: strategie executie gericht op veranderen en vernieuwen in de zorg, en het borgen van continu verbeteren in het DNA van zorgorganisaties. Zij bouwt bruggen tussen wetenschap en praktijk.
Lees meer

drs. Hanneke Beijer

Hanneke Beijer is bestuurskundige en werkzaam als organisatie- en bestuursadviseur in de gezondheidszorg. Zij voerde veel opdrachten uit rond bestuurswisselingen. In 2019 is zij gestart met een promotieonderzoek naar bestuurswisselingen in ziekenhuizen, onder begeleiding van prof. dr. Paul ‘t Hart en prof. dr. Wilma van der Scheer. 

Hugo Peeters

Het promotietraject van Hugo Peeters, ingebed in de vakgroep Healthcare Governance van ESHPM, richt zich op vraagstukken rondom preventie tijdens de zwangerschap en vroege kindertijd. 

Tessa van Dijk, PhD

Tessa van Dijk doet als PhD-kandidaat bij Erasmus School of Health Policy & Management (ESHPM) onderzoek naar financieel bestuur in zorgorganisaties.

LEREN

Continu verbeteren 

De pijler ‘Leren’ van Dutch Quality Movement helpt ziekenhuizen om continu verbeteren onderdeel te maken van het dagelijks werk. Dat gebeurt door leren te versterken op drie momenten: in de situatie zelf, na afloop van een situatie en toekomstgericht.

In de praktijk betekent dit dat teams sneller kunnen bijsturen in het moment, beter begrijpen wat er gebeurt in de zorg, en bewuster keuzes maken die later het verschil maken. Zo wordt zichtbaar hoe leren daadwerkelijk doorwerkt in beter handelen.

De FlaQuM MultiScan maakt zichtbaar in hoeverre leervermogen aanwezig is in teams en organisaties. Het laat zien waar leren al vanzelf doorwerkt in verbeteringen, en waar dat nog minder gebeurt.

Vanuit dit inzicht worden leerinterventies ontwikkeld die aansluiten bij wat teams in de praktijk nodig hebben. Bijvoorbeeld op het gebied van kwaliteit van zorg, leiderschap en verbeteren. Professionals die binnen Dutch Quality Movement werken aan kwaliteit, delen praktijkervaringen tussen ziekenhuizen in leersessies met inspirerende sprekers. Ze vormen een actief leernetwerk tussen ziekenhuizen.

Ook maken ziekenhuizen deel uit van een groeiend nationaal en internationaal netwerk waarin wordt geleerd over wat kwaliteit van zorg betekent in de praktijk. Door het uitwisselen van ervaringen en gezamenlijk onderzoek ontstaan nieuwe inzichten.

Zo wordt leren een voortdurende beweging in de organisatie: ervaringen uit de praktijk worden steeds opnieuw vertaald, samen met patiënten, naasten en professionals naar beter handelen in het dagelijks werk.

DOEN

Duurzaam kwaliteitssysteem

We weten dat er variatie is tussen ziekenhuizen in de kwaliteit van zorg. Die variatie laat zich niet goed verklaren door factoren zoals omvang van het ziekenhuis of regionale context. Dat roept een belangrijke vraag op: wat maakt dat kwaliteit in het ene ziekenhuis wel duurzaam tot stand komt en in het andere minder goed wordt vastgehouden?

Steeds duidelijker wordt dat het kwaliteitssysteem hierin een belangrijke rol speelt; de manier waarop kwaliteit in de organisatie is ingericht, verbonden en ondersteund.

Dat systeem functioneert als het ‘motorblok’ van de organisatie: het bepaalt of verbeteren in het dagelijks werk vanzelfsprekend wordt, of afhankelijk blijft van losse initiatieven en individuele inzet. Worden bijvoorbeeld uitkomsten en ervaringen van patiënten structureel teruggekoppeld? Hoe worden verbeteringen vastgehouden wanneer de aandacht verschuift?

In de pijler ‘Doen’ van Dutch Quality Movement maken we dit zichtbaar met het FlaQuM Co-creatiemodel en de Maturiteitsmatrix. Deze instrumenten laten zien hoe het kwaliteitssysteem in de praktijk functioneert en hoe volwassen de organisatie is in het ondersteunen van dagelijks verbeteren van zorg. Daarmee wordt duidelijk waar een organisatie staat, en ook waar de ruimte ligt om verder te groeien.

Vanuit dat inzicht kunnen ziekenhuizen gericht kiezen waar zij zich in willen ontwikkelen. Teams vertalen die keuzes naar hun dagelijkse manier van werken. Zo groeit het kwaliteitssysteem mee met de praktijk die het moet ondersteunen; stap voor stap, en steeds beter in staat om kwaliteit duurzaam te dragen.

DENKEN

Toekomstbestendige kwaliteitsvisie

Kwaliteit van zorg betekent niet voor iedereen hetzelfde. Patiënten, naasten, professionals en partners in de regio kijken daar ieder op hun eigen manier naar. Voor sommigen staat veilige, effectieve, efficiënte en toegankelijke zorg centraal. Anderen hechten vooral aan gelijke behandeling, passende, duurzame en waardige zorg. Kwaliteit van zorg is niet statisch en wat belangrijk is, kan in de tijd veranderen.

In de pijler ‘Denken’ van Dutch Quality Movement ontwikkelen ziekenhuizen samen met betrokkenen een toekomstbestendige kwaliteitsvisie die richting geeft aan de dagelijkse praktijk. Een visie die in beweging blijft, net als de zorg zelf.

De FlaQuM Quickscan maakt zichtbaar in hoeverre deze kwaliteitsvisie in de praktijk wordt herkend en terug te zien is, zowel in de zorg voor patiënten als in de zorg voor medewerkers. Het is een vragenlijst die wordt voorgelegd aan professionals, de eerste lijn en patiënten en naasten, die een beeld geeft van waar het ziekenhuis staat. Waar verschillen de scores? Welke dimensies van kwaliteit krijgen in de praktijk voldoende aandacht en welke vragen om ontwikkeling?

Zo blijft de visie op kwaliteit levend en verbonden met wat er echt toe doet voor patiënten, naasten en professionals.

Advies nodig voor de juiste keuze?

Wil je graag een opleidingsprogramma volgen? En twijfel je welk programma het beste past bij jouw specifieke behoefte? Programmamanager Maaike Moen adviseert je graag. Vul het formulier in en omschrijf duidelijk jouw vraag. Zij neemt dan persoonlijk contact met je op (bij voorkeur telefonisch).

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.