Academische Werkplaats

(Gedeeld) leiderschap

Leiderschap. Onmisbaar als het gaat om goede kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van zorg in tijden van transitie. Maar welk leiderschap is nodig, en van wie? En vragen gedeelde vraagstukken om gedeeld leiderschap?

Om antwoorden hierop te formuleren doen we onderzoek naar (gedeeld) leiderschap in de zorg. Thema’s waar we ons op richten zijn:

“Complexe zorgen zijn altijd gedeelde zorgen. Zij hebben niet één probleemeigenaar. Gedeeld leiderschap is een vorm van leiderschap waarbij met velen wordt samengewerkt aan vraagstukken die verder reiken dan ieders eigen primaire verantwoordelijkheid.”

Prof. dr. Wilma van der Scheer

Bijzonder hoogleraar Leiderschap en Besturing in de Zorg

Leiderschap in de zorg

Scheer, W. van der (2023) ‘Leadership on the shopfloor: meanings, value and potential’ in Research Handbook on Leadership in Healthcare. Chambers. N. (eds) Camberley: Edward Elgar Publishing Ltd..

Scheer, W. van der, Lapré, R. & M. Felder (2022) ‘De goede leider’ in Jonge meesters en oude leerlingen: nobele wilden in de zorg. Scheer, W. van der e.a. (red.), Rotterdam: ESHPM en Erasmus Centrum voor Zorgbestuur.

Petra Cremers & Wilma van der Scheer (2020). Leiderschap in ontwikkeling. 

Van der Scheer, W. (2008) Legitiem Leiderschap. Leiderschap, themanummer van Z-E Magazine, 03/08.

Gedeeld leiderschap

No results found.

van der Woerd O, van der Scheer W (2025), “How “shared” leadership comes into being: managers’ sensemaking in networked child welfare policy”International Journal of Public Sector Management 1–18.

Marije de Hoogd​ (2024). Thesis Master of Health Business Administration ‘Gedeeld leiderschap in de ouderenzorg‘.

Wilma van der Scheer​ (2023). Oratie ‘Gedeeld leiderschap in de zorg‘.

Medisch leiderschap

No results found.
No results found.

Yolande Witman (2025). Besturen in een witte jas. Bijdrage jubileumbundel.

Jansen EJCzabanowska Kde Pagter APJde Koeijer RJImplementing coaching programmes for healthcare professionals—a review of the barriers and facilitators. Int J Health Plann Mgmt202439(3): 860878.

Berghout, M., Oldenhof, L., Scheer, W., van der & C. Hilders (2020) From context to contexting: professional identity un/doing in a medical leadership development program, Sociology of Health and Illness 42 (2) pp 359-378.

Hout, E. van, W. van der Scheer, en K. Putters (2007). Managers en professionals in de zorg. Over verschuivende verantwoordelijkheden en hybridisering. Bestuurskunde 16 (4) pp 16-24

Onderzoeksthema's

De onderzoeker(s)

prof. dr. Wilma van der Scheer

Wilma van der Scheer is directeur van Erasmus Centrum voor Zorgbestuur en bijzonder hoogleraar Leiderschap en Besturing in de Zorg bij Erasmus School of Health Policy & Management (ESHPM) van de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR). Gedeeld leiderschap in de zorg is een prominent thema in haar werk.
Lees meer

dr. Relinde de Koeijer

Relinde de Koeijer is programmadirecteur ALZM en programmamanager Imagine2. Haar specialisme: strategie executie gericht op veranderen en vernieuwen in de zorg, en het borgen van continu verbeteren in het DNA van zorgorganisaties. Zij bouwt bruggen tussen wetenschap en praktijk.
Lees meer

dr. Oemar van der Woerd

Oemar van der Woerd is programmaleider Academische Leergang Zorg Netwerken, Regie in Zorgnetwerken en Zorgketens en onderzoeker. In zijn onderzoek richt hij zich op het (be)sturen van zorgnetwerken en de betekenis voor alledaagse praktijken van besturen, beleid en leiderschap.
Lees meer

Janna Stout

Janna Stout is werkzaam als arts in de revalidatie/ouderenzorg. Als PhD-kandidaat bij Erasmus School of Health Policy & Management (ESHPM) richt zij zich op gedeeld leiderschap, met een focus op reprofessionalisering van zorgprofessionals.

Richard Spithoff

Richard Spithoff is PhD-kandidaat bij de onderzoeksgroep Health Care Governance van Erasmus School of Health Policy & Management (ESHPM). Zijn onderzoek richt zich op gedeeld leiderschap en responsief besturen in de zorg.

 

LEREN

Continu verbeteren 

De pijler ‘Leren’ van Dutch Quality Movement helpt ziekenhuizen om continu verbeteren onderdeel te maken van het dagelijks werk. Dat gebeurt door leren te versterken op drie momenten: in de situatie zelf, na afloop van een situatie en toekomstgericht.

In de praktijk betekent dit dat teams sneller kunnen bijsturen in het moment, beter begrijpen wat er gebeurt in de zorg, en bewuster keuzes maken die later het verschil maken. Zo wordt zichtbaar hoe leren daadwerkelijk doorwerkt in beter handelen.

De FlaQuM MultiScan maakt zichtbaar in hoeverre leervermogen aanwezig is in teams en organisaties. Het laat zien waar leren al vanzelf doorwerkt in verbeteringen, en waar dat nog minder gebeurt.

Vanuit dit inzicht worden leerinterventies ontwikkeld die aansluiten bij wat teams in de praktijk nodig hebben. Bijvoorbeeld op het gebied van kwaliteit van zorg, leiderschap en verbeteren. Professionals die binnen Dutch Quality Movement werken aan kwaliteit, delen praktijkervaringen tussen ziekenhuizen in leersessies met inspirerende sprekers. Ze vormen een actief leernetwerk tussen ziekenhuizen.

Ook maken ziekenhuizen deel uit van een groeiend nationaal en internationaal netwerk waarin wordt geleerd over wat kwaliteit van zorg betekent in de praktijk. Door het uitwisselen van ervaringen en gezamenlijk onderzoek ontstaan nieuwe inzichten.

Zo wordt leren een voortdurende beweging in de organisatie: ervaringen uit de praktijk worden steeds opnieuw vertaald, samen met patiënten, naasten en professionals naar beter handelen in het dagelijks werk.

DOEN

Duurzaam kwaliteitssysteem

We weten dat er variatie is tussen ziekenhuizen in de kwaliteit van zorg. Die variatie laat zich niet goed verklaren door factoren zoals omvang van het ziekenhuis of regionale context. Dat roept een belangrijke vraag op: wat maakt dat kwaliteit in het ene ziekenhuis wel duurzaam tot stand komt en in het andere minder goed wordt vastgehouden?

Steeds duidelijker wordt dat het kwaliteitssysteem hierin een belangrijke rol speelt; de manier waarop kwaliteit in de organisatie is ingericht, verbonden en ondersteund.

Dat systeem functioneert als het ‘motorblok’ van de organisatie: het bepaalt of verbeteren in het dagelijks werk vanzelfsprekend wordt, of afhankelijk blijft van losse initiatieven en individuele inzet. Worden bijvoorbeeld uitkomsten en ervaringen van patiënten structureel teruggekoppeld? Hoe worden verbeteringen vastgehouden wanneer de aandacht verschuift?

In de pijler ‘Doen’ van Dutch Quality Movement maken we dit zichtbaar met het FlaQuM Co-creatiemodel en de Maturiteitsmatrix. Deze instrumenten laten zien hoe het kwaliteitssysteem in de praktijk functioneert en hoe volwassen de organisatie is in het ondersteunen van dagelijks verbeteren van zorg. Daarmee wordt duidelijk waar een organisatie staat, en ook waar de ruimte ligt om verder te groeien.

Vanuit dat inzicht kunnen ziekenhuizen gericht kiezen waar zij zich in willen ontwikkelen. Teams vertalen die keuzes naar hun dagelijkse manier van werken. Zo groeit het kwaliteitssysteem mee met de praktijk die het moet ondersteunen; stap voor stap, en steeds beter in staat om kwaliteit duurzaam te dragen.

DENKEN

Toekomstbestendige kwaliteitsvisie

Kwaliteit van zorg betekent niet voor iedereen hetzelfde. Patiënten, naasten, professionals en partners in de regio kijken daar ieder op hun eigen manier naar. Voor sommigen staat veilige, effectieve, efficiënte en toegankelijke zorg centraal. Anderen hechten vooral aan gelijke behandeling, passende, duurzame en waardige zorg. Kwaliteit van zorg is niet statisch en wat belangrijk is, kan in de tijd veranderen.

In de pijler ‘Denken’ van Dutch Quality Movement ontwikkelen ziekenhuizen samen met betrokkenen een toekomstbestendige kwaliteitsvisie die richting geeft aan de dagelijkse praktijk. Een visie die in beweging blijft, net als de zorg zelf.

De FlaQuM Quickscan maakt zichtbaar in hoeverre deze kwaliteitsvisie in de praktijk wordt herkend en terug te zien is, zowel in de zorg voor patiënten als in de zorg voor medewerkers. Het is een vragenlijst die wordt voorgelegd aan professionals, de eerste lijn en patiënten en naasten, die een beeld geeft van waar het ziekenhuis staat. Waar verschillen de scores? Welke dimensies van kwaliteit krijgen in de praktijk voldoende aandacht en welke vragen om ontwikkeling?

Zo blijft de visie op kwaliteit levend en verbonden met wat er echt toe doet voor patiënten, naasten en professionals.

Advies nodig voor de juiste keuze?

Wil je graag een opleidingsprogramma volgen? En twijfel je welk programma het beste past bij jouw specifieke behoefte? Programmamanager Maaike Moen adviseert je graag. Vul het formulier in en omschrijf duidelijk jouw vraag. Zij neemt dan persoonlijk contact met je op (bij voorkeur telefonisch).

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.