Besturen in een bijzondere tijd

Reflectie in actie

Wat vraagt de coronacrisis van bestuurders in de zorg? Erasmus Centrum voor Zorgbestuur maakt een reeks films over besturen in coronatijd. Hierin komen zorgbestuurders en deskundigen aan het woord over de uitdagingen waar de zorg nu voor staat. 

Wilt u een bericht ontvangen wanneer er een nieuwe film verschijnt? Schrijf u in voor onze nieuwsbrief en we houden u op de hoogte.

 

 

 

 

Week 13 - slot:
Kim Putters, directeur SCP

Gaan de gebeurtenissen in de coronacrisis de maatschappij veranderen? Het is te vroeg om conclusies te trekken, vindt Kim Putters (directeur SCP en hoogleraar Beleid en Sturing van de Zorg aan de Erasmus Universiteit Rotterdam) De toekomst van de zorg wordt vormgegeven door de keuzes van de zorgbestuurders en de rol van de burger en de professional in het zorgbestuur. 'De professional en de patiënt laten zich niet meer wegsturen van de bestuurstafel.'

Het slot van onze serie over zorgbestuurders in coronatijd. Bekijk hier het interview:


Prof. dr. Kim Putters is directeur van het SCP en hoogleraar Beleid en Sturing van de Zorg aan de Erasmus Universiteit Rotterdam

 

 

 

 

 

Week 12 - deel 30:
Guy Schulpen, medisch directeur zorggroep ZIO

'De crisis heeft ons verleid om schotten te doorbreken, om het samen te rooien.' De goede verbintenis tussen verschillende zorgaanbieders in Zuid-Limburg was volgens Guy Schulpen (medisch directeur zorggroep ZIO) een heel mooie basis voor de samenwerking in de crisis. Nu de acute crisis afzwakt, ziet hij ook dat organisaties weer terugvallen in het oude gedrag. Hoe houden we de samenwerking vast in de toekomst?

Deel 30 in onze serie over zorgbestuurders in coronatijd. Bekijk hier het interview:


Guy Schulpen is medisch directeur van zorggroep ZIO, een innovatieve eerstelijnsorganisatie in Maastricht en Heuvelland
 

 

 

Week 11 - deel 29:
Wilma van der Scheer reflecteert op Herma van der Wal en Ab Klink

'Bestuurders houden van bestuurlijke puzzels dus is deze periode, hoe naar het soms ook is, ook smullen, want je wordt uitgedaagd in je bestuurder-zijn.' Wilma van der Scheer (directeur van Erasmus Centrum voor Zorgbestuur) ziet in de filmreeks over besturen in coronatijd de 'bestuurskunst' in beeld gebracht. Een interview over hoe bestuurders leren, over intuïtie en ideeën over de toekomst van de zorg.

Deel 29 in onze serie over zorgbestuurders in coronatijd. Bekijk hier het interview:


Dr. Wilma van der Scheer is directeur van Erasmus Centrum voor Zorgbestuur
 

 

 

Week 11 - deel 28:
Ab Klink - Coöperatie VGZ

Die stresstesten van de Nederlandsche Bank zijn er dus niet voor niks, en eigenlijk is er maar weinig aan reserve opgebouwd: voor Ab Klink (raad van bestuur Coöperatie VGZ) was de uitbraak van de corona pandemie op een bepaalde manier ook een wake-up call. Een gesprek over de keuzes die we nu maken en de gevolgen daarvan voor de sector na corona.

Deel 28 in onze serie over zorgbestuurders in coronatijd. Bekijk hier het interview:


 

 

 

Week 11 - deel 27:
Herma van der Wal - Dimence Groep

'Nu komt het er op aan als leider dat de goede dingen behouden blijven, en dat je de dingen die niet goed zijn achter je probeert te laten.' Herma van der Wal, bestuurder van Dimence Groep, vroeg de professionals van Dimence de afgelopen tijd vanuit hun waarden beslissingen te nemen. En dat past bij hoe ze hun rol ziet in de toekomst.  'Als je veel meer in netwerken gaat werken, moet je als individuele hulpverlener ter plekke waardenafwegingen kunnen maken. Mensen in de zorg kunnen dat.' 

Deel 27 in onze serie over zorgbestuurders in coronatijd. Bekijk hier het interview:


 

 

 

Week 10 - deel 26:
Astrid Rotering - Jeugdbescherming west

'De afgelopen weken heb ik gezien dat we met onze netwerkpartners heel goed konden samenwerken. De muren om de instituties verdwenen. Ik hoop dat we dat vol blijven houden.' Astrid Rotering (raad van bestuur Jeugdbescherming west) over loslaten, vertrouwen en de kracht van de professional.

Deel 26 in onze serie over zorgbestuurders in coronatijd. Bekijk hier het interview:


Astrid Rotering is bestuurder inhoud en externe relaties van Jeugdbescherming west.
 

 

 

Week 9 - deel 25:
Marieke Schuurmans reflecteert op Piet-Hein Buiting en Mark van Houdenhoven
Hoogleraar verplegingswetenschap Marieke Schuurmans zag in de films met Mark van Houdenhoven en Piet-Hein Buiting precies wat ze van een bestuurder verwacht: verbindende visie en leiderschap. Een interview over het menselijk kapitaal, het in beweging zetten van de sector en het toevoegen van leven aan de jaren.

Deel 25 in onze serie over zorgbestuurders in coronatijd. Bekijk hier het interview:


Marieke Schuurmans is opleidingsdirecteur Professionals in de zorg en hoogleraar Verplegingswetenschap in het UMC Utrecht.
 

 

 

Week 9 - deel 24:
Piet-Hein Buiting, Jeroen Bosch Ziekenhuis
'Wat is corona en hoe behandel je eigenlijk een epidemie?' Als bestuurder van het Brabantse Jeroen Bosch Ziekenhuis werd Piet-Hein Buiting vroeg geconfronteerd met de corona pandemie. Hij zocht advies bij experts: 'We hebben heel veel gehad aan het andere denken dat tropenartsen hebben ingebracht in onze regio.'

Deel 24 in onze serie over bestuurders in coronatijd. Bekijk hier het interview:


 

 

 

Week 9 - deel 23:
Mark van Houdenhoven, Sint Maartenskliniek
‘Hebben we geluisterd, hebben we alle signalen opgepikt? Heb ik signalen gemist omdat ik ze niet wilde zien?’ Mark van Houdenhoven (voorzitter raad van bestuur van de Sint Maartenskliniek in Nijmegen) kijkt uit naar de evaluatie na de crisis, om te leren voor een volgende keer.

Deel 23 in onze reeks over besturen in coronatijd. Bekijk hier het interview:


Mark van Houdenhoven is voorzitter van de raad van bestuur van de Sint Maartenskliniek. Daarnaast is hij bijzonder hoogleraar Economische Bedrijfsvoering in de Gezondheidszorg aan de Radboud Universiteit Nijmegen en lid van de raad van toezicht van het Oogziekenhuis Rotterdam, Amarant en Reuma Nederland.
 

 

 

Week 8 - deel 22:
Reflectie van Patrick Jeurissen
'Wat me het meest opviel is hoe centraal professionals en experts weer staan. Je ziet dat het in een crisissituatie niet gaat om de markt of de overheid, maar om de professional,' ziet prof.dr. Patrick Jeurissen (Radboud Universiteit Nijmegen). Hij bekeek de films met Guus van Weelden en Marian Kaljouw en zag betrokken bestuurders die trots zijn op wat ze kunnen laten zien. Deel 22 in onze reeks over besturen in coronatijd. Bekijk hier het interview:


Patrick Jeurissen is hoogleraar Betaalbaarheid van Zorg. Ook werkt hij als wetenschappelijk adviseur voor het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
 

 

 

Week 8 - deel 21:
Guus van Weelden, bestuurder UWV
'Wat ik ongelooflijk knap en krachtig vind is dat we de NOW-regeling in drie weken voor elkaar hebben gekregen.' Bestuurder van UWV Guus van Weelden blikt terug op een roerige tijd in deel 21 van onze serie over besturen in coronatijd. Ook kijkt hij vooruit: 'Ik was een gematigd voorstander van thuiswerken, en we zien nu dat het veel meer mogelijkheden biedt en dat het verzuim ook minder is. Maar hoe gaan we dit met zijn allen volhouden? We missen het menselijke contact.' Bekijk hier het interview:


Guus van Weelden is lid van de raad van bestuur van UWV.
 

 

 

Week 8 - deel 20:
Marian Kaljouw, bestuursvoorzitter NZa
Toen de coronacrisis losbarstte, kreeg Marian Kaljouw de neiging om het groene pak aan te trekken dat ze droeg als IC-verpleegkundige. Maar als bestuursvoorzitter van de NZa kan ze nu meer bijdragen door de coördinatie van het heropstarten van de reguliere zorg voor haar rekening te nemen. 'Toen we die opdracht kregen ontvlamde er ook iets en toen dacht ik: dat is ook mooi. Dan gaan we dat doen.' Over werk dat ertoe doet, spelen in de eredivisie en hoe zich nu terugbetaalt wat de laatste jaren is opgebouwd. Bekijk hier het interview:


Marian Kaljouw is voorzitter van de raad van bestuur van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa).
 

 

 

Week 7 - deel 19:
Gabriël Anthonio reflecteert op Ruud Rutten en Jopie Nooren
Over zorgen dat je team een team blijft, het nut van stilzitten en het zoeken van het optimale midden, ook in crisistijd. Deel 19 in onze reeks over besturen in coronatijd. Bekijk hier het interview:


Gabriël Anthonio is voorzitter van de raad van bestuur van Verslavingszorg Noord Nederland en Bijzonder Hoogleraar Sociologie van Leiderschap, Organisaties en Duurzaamheid aan de Rijksuniversiteit Groningen.
 

 

 

Week 7 - deel 18:
Ruud Rutten, bestuurder Tactus Verslavingszorg
Het bijzondere van deze crisis, ziet Ruud Rutten (Tactus verslavingszorg), is dat het een caute crisis is 'die ook de komende jaren diepe groeven zal trekken. Dus je moet direct ook op de middellange termijn managen.' Deel 18 in onze reeks over besturen in coronatijd. Bekijk hier het interview:


.
 

 

 

Week 7 - deel 17:
Jopie Nooren, bestuurder Bartiméus
'Elke dag worden vanuit het landelijke beleid de regels aangepast. Elke stap die we gezet hebben, kan ook weer teruggedraaid worden. Dus we kunnen onze medewerkers niet de zekerheid geven die ze vragen. Dat vind ik moeilijk.' Bekijk hier het interview:


Bartiméus is een organisatie voor mensen die blind of slechtziend zijn, met onderwijs, revalidatie en dagbesteding.
 

 

 

Week 6 - deel 16:
Roland Bal reflecteert op José Manshanden en Jan den Boon
De tijd van het crisismanagement is voorbij. Bestuurders moeten weer leren loslaten en terug zien te gaan naar de oude situatie, ziet prof.dr. Roland Bal (Erasmus School of health Policy & Management). Deel 16 in onze serie over besturen in coronatijd. Over het vertalen van de buitenwereld naar de organisatie en leren dansen met het virus. Bekijk hier het interview:


Roland Bal is hoogleraar Health Care Governance aan de Erasmus School of Health Policy & Management in Rotterdam
 

 

 

Week 6 - deel 15:
Jan den Boon, bestuurder MST Enschede
Soms wilde Jan den Boon (bestuurder MST) dat hij zijn doktersjas niet aan de wilgen had gehangen, zodat hij als dokter in deze crisis had kunnen meewerken. Maar: 'het is bestuurlijk wel een heel interessante periode. Als bestuurder word ik er wel een beetje warm van.' Deel 15 uit onze serie over besturen in coronatijd. Over het maken van een triageprotocol, de invloed van emoties op beleid en over focus: 'Uiteindelijk ben je aan het eind van de crisis als bestuurder verantwoordelijk voor een paar kernzaken die je tot stand had moeten brengen.' Bekijk hier het interview:


Jan den Boon is lid van de raad van bestuur van Medisch Spectrum Twente in Enschede.
 

 

 

Week 6 - deel 14:
José Manshanden, directeur GGD Amsterdam
Van het regionaal crisisoverleg tot de minister: overal worden beslissingen genomen over wat de GGD'en zouden moeten doen en laten. Voor José Manshanden, directeur Publieke Gezondheid van de GGD Amsterdam een opgave: 'Langs allerlei verschillende kanten krijg je input, en de kunst is te selecteren en te kijken: wat moet nu eerst en wat kunnen we later? Wat loopt goed en waar moeten we anderen inschakelen?' Deel 14 in onze serie interviews over besturen in de coronacrisis. Bekijk hier het interview:


José Manshanden is directeur Publieke Gezondheid van de GGD Amsterdam.
 

 

 

Week 5 - deel 13:
Roel Coutinho reflecteert op de pandemie
‘Ik geloof mijn ogen niet,’ dacht prof.dr. Roel Coutinho toen de hele maatschappij tot stilstand kwam voor het coronavirus. Onlangs publiceerde hij een boekje over epidemieën en pandemieën. Daarin stelde hij dat we weer een pandemie zouden krijgen. Ook al zag hij meer epidemieën, dat deze pandemie zich op deze manier ontwikkelt, had hij niet voorzien. Deze crisis vraagt volgens Coutinho van bestuurders dat ze zichzelf kennen: ‘Blijf naar jezelf kijken: hoe reageer ik, ben ik bang, hoe ga ik daar mee om?’ Bekijk hier het interview:


Prof.dr. Roel Coutinho is emeritus hoogleraar epidemiologie en bestrijding van infectieziekten aan de universiteiten van Amsterdam en Utrecht en voormalig directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding van het RIVM.
 

 

 

Week 4 - deel 12:
René ten Bos reflecteert op de bijdragen van Conny Helder en Eddy van Doorn
'Hoogleraar Filosofie René ten Bos voelt zich 'als een vis in het water' bij de vragen en morele dilemma's die de coronatijd opwerpt. Wat ziet deze voormalig Filosoof des Vaderlands wanneer hij de interviews met Conny Helder (TanteLouise) en Eddy van Doorn (Reinier van Arkel) bekijkt? 'Welk antwoord je ook geeft op een bepaalde situatie, het juiste antwoord is er niet. En juist het feit dat ze er níet uitkomen, is essentieel voor het nemen van een beslissing.' Bekijk hier het interview:


René ten Bos is hoogleraar Filosofie aan de Radboud Universiteit Nijmegen.
 

 

 

Week 4 - deel 10 en 11:
Conny Helder, bestuurder van TanteLouise en Eddy van Doorn, bestuurder van Reinier van Arkel
'Het overheidsbeleid rond de bestrijding van het coronavirus stelt de ouderenzorg en de geestelijke gezondheidszorg voor grote dilemma's. 'De behandelvisie is gericht op deelnemen, maar het beleid zorgt voor afstand en dat mensen weer naar binnen moeten,' ziet Van Doorn. De roep om bezoek toe te laten in het verzorgingshuis neemt toe nu de besmettingen in Nederland lijken af te nemen. Helder: 'Maar we weten dat het heel erg onverstandig is.' Hieronder een voorproef. Kijk verder naar de interviews met Conny Helder en Eddy van Doorn.'


Conny Helder is bestuurder van TanteLouise. Eddy van Doorn is bestuurder van Reinier van Arkel.
 

 

 

Week 3 - Deel 9:
Pauline Meurs reflecteert op de bijdragen van Rob Dillmann en Kees Erends
'Er ontstaat ruimte voor ander gedrag, ten behoeve van het algemeen belang, ziet Pauline Meurs als ze kijkt naar de films van Rob Dillmann (Isala) en Kees Erends ('s Heeren Loo) en naar wat er bijvoorbeeld bij ziekenhuizen en verzekeraars gebeurt. 'Kunnen we die flexibiliteit na de crisis behouden?'


Pauline Meurs is hoogleraar Bestuur van de Gezondheidszorg van Erasmus School of Health Policy & Management van de Erasmus Universiteit Rotterdam.
 

 

 

Week 3 - Deel 8:
Rob Dillmann, raad van bestuur Isala
'De komende maanden worden misschien wel moeilijker dan de afgelopen weken.' Bestuurder Rob Dillmann van Isala werkt met zijn 'Back to the future'-team aan het ziekenhuis na de coronatijd. We spraken hem onder andere over het nieuwe normaal, de autoritaire verleiding en de continuïteit van de reguliere zorg.'


Rob Dillmann is bestuurder van de ziekenhuisorganisatie Isala.
 

 

 

Week 3 - Deel 7:
Kees Erends, raad van bestuur van 's Heeren Loo
'De organisatie gaat zo verschrikkelijk mooi werken, heel veel dingen gaan plotseling perfect." We spraken op 8 april met Kees Erends over wat de coronacrisis vraagt van hem als bestuurder in de zorg en van zijn organisatie. Over zorgen, loslaten en vertrouwen hebben.'


Kees Erends is bestuurder van 's Heeren Loo.
 

 

 

Week 2 - Deel 6:
Prof.dr. Henk Nies hoogleraar Organisatie & beleid, VU en directeur Strategie& Ontwikkeling, Vilans
'Ze worstelen met waarden, hebben lastige keuzes te maken en laten hun mensen zien: dit is het goede om te doen." In het zesde deel van onze reeks 'Besturen in een bijzondere tijd, reflectie in actie’ reflecteert prof.dr. Henk Nies op de films met Patricia Eshuis en Frido Kraanen.'


Henk Nies is hoogleraar Organisatie & beleid aan de Vrije Universiteit Amsterdam en directeur Strategie & Ontwikkeling bij Vilans.
 

 

 

Week 2 - Deel 5:
Patricia Esveld, bestuurder bij ProPersona
'De daadkracht die ze ziet bij haar medewerkers, dat raakt Patricia Esveld, voorzitter van de raad van bestuur bij ProPersona, in deze crisistijd. We spraken op 3 april met haar over wat de coronacrisis vraagt van haar als bestuurder in de zorg.​'


Pro Persona is een organisatie met deskundigheid in het behandelen van hulpvragen op het gebied van specialistische geestelijke gezondheid.
 

 

 

Week 2 - Deel 4:
Frido Kraanen, bestuurder van Omring
'Omring had dit jaar een nieuw crisishandboek gemaakt. Maar het corona-scenario staat er niet in. In de vierde film in deze reeks: Frido Kraanen over de dilemma's die de pandemie met zich meebrengt. Nabijheid is een kernwaarde van Omring, maar de deuren zijn u gesloten voor de naasten van de bewoners.'


Omring is een zorgoraganisatie uit de kop van Noord-Holland, met onder meer woonzorglocaties, thuiszorg en revalidatie.
 

 

 

Week 1 - Deel 3:
Reflectie met Paul 't Hart, hoogleraar Bestuurskunde
Hoe kijkt een expert in crisismanagement naar deze extreme situatie? En wat ziet hij als hij kijkt naar de bestuurders die wij deze week spraken? Paul 't Hart reflecteert op de week en op de woorden van Julianne Meijers en Bianka Mennema.


Paul 't Hart is hoogleraar bestuurskunde aan de Universiteit Utrecht en de Nederlandse School van Openbaar Bestuur (NSOB). Hij is een expert op het gebied van crisisbeheersing en politieke en regeringselites. Hij is een van de oprichters van het COT, instituut voor veiligheids- en crisismanagement.
 

 

 

Week 1 - Deel 2:
Bianka Mennema, bestuurder van het Bravis ziekenhuis
Corona is zo overheersend in ieders gedachten, dat het soms best moeilijk is om ook bezig te blijven met de langere termijn, met organisatorische vraagstukken die niet met deze crisis te maken hebben. Dat ervaart ook Bianka Mennema, die doelbewust aan sommige medewerkers vraagt om na te denken over projectmatige zaken. “Je hebt bijna het gevoel dat je over iets praat wat niet relevant genoeg is vandaag de dag.”'


Het Bravis ziekenhuis in Bergen op Zoom & Roosendaal biedt een breed palet van medisch-specialistische zorg voor de regio West-Brabant. Het ziekenhuis heeft bijna 600 bedden en ruim 2100 fte aan personeelsleden.
 

 

 

Week 1 - Deel 1:
Julianne Meijers, bestuurder van Siza
In het eerste deel van onze reeks ‘Besturen in een bijzondere tijd, reflectie in actie’ vertelt Julianne Meijers van Siza over haar ervaringen van de afgelopen weken. Ze gaat onder meer in op het nemen van beslissingen in deze onzekere tijd. “We nemen de beslissing op basis van wat we nu weten, en we kunnen die afweging op basis van nieuwe informatie opnieuw maken. Maar we kunnen niet niks doen.”'


Siza biedt ondersteuning en zorg aan mensen met een lichamelijke, verstandelijke of meervoudige beperking en aan mensen met autisme of niet-aangeboren hersenletsel. Bij Siza werken 2500 medewerkers die zorg en ondersteuning bieden aan ruim 3500 mensen. Siza heeft 150 locaties verspreid over Gelderland en Midden-Brabant.